Wim Van Aalst
Artikels

Het onvermijdelijke van kunst
8 december 2012

Kunst mag dan een luxeproduct zijn, kunst is onvermijdelijk gezien het inherent scheppend vermogen van de mens. Dit onderscheidt de mens ook van de dieren, en stelt hem in staat een beschaving uit te bouwen, welke een gevolg is van zijn scheppend/creatief vermogen. Hoewel er dieren zijn die nesten en dammen bouwen, is hun creativiteit onveranderlijk en generisch: er zijn geen Dorische, Ionische, Gotische of Romantische vogelnestjes.

De bewering dat kunst niet zou kunnen bijdragen aan het overleven, is echter onjuist: kunst heeft het vermogen ons een rustpunt te gunnen om te genieten van en herinnerd te worden aan onze eigen scheppende natuur - maar ook om te reflecteren over ons wezen, ons zijn, onze wereld. Genieten, (zelf) reflectie en zich herbronnen hebben hun nut en functie. Zonder dat kan een mens niet erg goed overleven. Anderzijds, kan hij natuurlijk perfect genieten, rusten of zich bezinnen terwijl hij kijkt naar een sterrenhemel of een zonsondergang - kunst is, strikt genomen, overbodig om te overleven.

Ons scheppend vermogen stelt ons in staat allerlei dingen te bedenken en uit te voeren (huizen, vervoer, kledij, landbouw, nijverheid...) die het overleven veel makkelijker maken, zelfs comfortabel. Kunst is daar niet strikt noodzakelijk voor. Maar toch wordt  in alle beschavingen en in iedere tijdsperiode kunst gemaakt. Zelfs in de grotten van de holbewoners was er kunst. Waarom? Het creatieve vermogen van de mens is onstuitbaar en uit zich in alles wat we ondernemen. Kunst is de passie te creëren omwille van het creëren, te scheppen omwille van het scheppen. Het is een viering van ons menselijke creatieve vermogen; de mens die genoegen neemt in het vermogen dat hem uniek maakt op deze planeet; het vermogen dat hem in staat stelt te ontsnappen aan het gevaar dagelijks in de wildernis te moeten vechten om te overleven, onderworpen aan roofdieren en de elementen; het vermogen dat hem toeliet een beschermend en comfortabel habitat - een beschaving - uit de grond te stampen.
 
De mens verheugt zich over zijn eigen scheppende kracht, en alzo heeft kunst - als bewonderd eerbetoon aan de scheppende kracht - een idool- of inspirerende functie. Het vermogen te inspireren is het vermogen te sturen, te leiden; kunst fungeert als één der leidende factoren voor de beschaving.

Natuurlijk kunnen we zowel goedaardige als kwaadaardige dingen in het leven roepen middels ons scheppend vermogen. Vandaar dat ik pleit voor een holistisch kunstbesef dat het effect van kunst op de individuele zowel als maatschappelijke psyche aan de basis legt van het artistieke vakgebied. 

Wim Van Aalst

INDEX

Kunst heeft macht
Het onvermijdelijke
van kunst

Voedsel voor de ziel
De  kunstpiramide
Serie: Reading Art
Serie: Painter Spotlight
Terug



Copyright ©2011 Wim Van Aalst